Schoolplan 2025-2029 vso

De Ortolaan Roermond is onderdeel van de Aloysius Stichting. Dit schoolplan is gebaseerd op het strategisch (meerjaren)beleid van onze stichting: de koers. Het plan is door het bestuur goedgekeurd. De titel van de koers voor 2025-2029 blijft net als bij de vorige koersperiode: Sterk onderwijs voor een betekenisvolle toekomst. Er is een grote behoefte om op de inhoud van de vorige koers door te bouwen. Dat bleek uit gesprekken met directeuren en netwerkpartners, resultaten van peilingen onder leerlingen, ouders en medewerkers en uit bijeenkomsten met de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR) en de raad van toezicht.

In onze stichtingskoers vind je kaderstellende doelen die richting en ruimte geven aan alle scholen, dus ook aan de onze. Met directie en teamleden hebben we de stichtingsdoelen ‘vertaald’ naar ons schoolbeleid: het onderwijskundig beleid, het personeelsbeleid en het kwaliteitsbeleid. Daarbij hebben we onze context en doelgroep(en) geanalyseerd om vast te stellen of er nieuwe factoren en ontwikkelingen zijn die het noodzakelijk maken ons schoolbeleid bij te stellen. Zo laten we het beleid optimaal aansluiten bij wat de leerlingen in onze regio nodig hebben voor een betekenisvolle toekomst.

We hebben teruggekeken op wat we de afgelopen vier jaar hebben bereikt. We zijn nagegaan of we de doelstellingen van ons schoolbeleid gerealiseerd hebben. Vervolgens hebben we beleidsvoornemens gemaakt voor de periode 2025-2029 om zaken te borgen, te verbeteren en verder te ontwikkelen. Het schoolplan is zo een visie- en ontwikkelinstrument van en voor onze school geworden om samen te werken aan schoolkwaliteit. Het biedt onze medewerkers voldoende professionele ruimte om hun expertise ten volle in te zetten voor onze leerlingen. De medezeggenschapsraad was bij het schoolplantraject betrokken en heeft met het nieuwe schoolplan ingestemd.

Peggy van Ratingen
Directeur

De school

VSO de Ortolaan is een ‘cluster-4’ school en onderdeel van de Aloysius Stichting. Het unieke kind en zijn talenten staan centraal bij Aloysius. 

De Ortolaan is er voor jongeren van twaalf tot en met zeven-en-twintig jaar, die (tijdelijk) het beste op hun plek zijn in het voortgezet speciaal onderwijs (vso). 

Vanuit de Ortolaan bieden wij een aanbod van onderwijs, ondersteuning en zorg in samenwerking met onze partners.

Wij kijken naar talent, laten zelfvertrouwen (weer) groeien en doen alles voor een optimale (sociaal-emotionele) ontwikkeling. Ons doel: perspectief bieden op een goede vervolgstap in het (regulier) onderwijs of de arbeidsmarkt. Ons onderwijs is opbrengstgericht; Iedere leerling krijgt op basis van zijn ontwikkelingsperspectief een bijpassend onderwijsaanbod. We investeren in positieve ervaringen voor kinderen en jongeren en houden in ons onderwijs rekening met hun achtergrond, leefwereld en toekomstverwachtingen. Wij vinden dat leren inspirerend, uitdagend en eigentijds moet zijn. Doel is uiteindelijk dat onze leerlingen zichzelf ontplooien zodat zij voorbereid zijn op hun toekomst. We trekken samen op met ouders, (jeugdzorg)instellingen en andere samenwerkingspartners, zodat we een goed antwoord kunnen bieden op de onderwijsbehoeften van onze leerlingen. Onze medewerkers zijn professionals die zich steeds blijven ontwikkelen. Zij werken vanuit de kernwaarden Kracht, Onvoorwaardelijkheid en Passie en laten die elke dag zien in de onderwijspraktijk.

Doelgroepomschrijving

De Cluster 4-scholen zijn er voor leerlingen die door (ernstige) gedrags- of psychische stoornissen niet (meer) kunnen meekomen in het regulier onderwijs. Deze leerlingen hebben baat bij structuur en duidelijkheid, en bij leraren die verder kijken dan hun gedrag. Daarom staat de pedagogische kant van het lesgeven centraal in het cluster 4-onderwijs. 

Cluster 4-scholen zijn geschikt voor leerlingen:

Met gedragsproblemen of een psychische stoornis die verbonden zijn aan een pedologisch instituut dat hulp biedt aan kinderen en jongeren met ingewikkelde leer-, gedrags- of emotionele problemen.

Die verbonden zijn aan gesloten jeugdinrichtingen, waarbij de jongeren leerplichtig zijn.

Veel leerlingen in het cluster 4-onderwijs vertonen externaliserend gedrag: het uiten van emoties op en extreme manier.

Internaliserend (naar binnen gekeerd) gedrag kan lastiger zijn. Dat zijn vaak stille leerlingen bij wie het moeilijk kan zijn te ontdekken wat er speelt. Omdat iedere leerling op een cluster 4-school zijn eigen achtergrond en problemen heeft, is individuele aandacht en maatwerk belangrijk en zijn de groepen klein. 

Het gezamenlijk fundament voor onze koers bestaat uit onze gedeelde visie, missie, kernwaarden en onderwijsvisie.

Onze visie ... elke dag in praktijk

Wij werken vanuit een gedeelde visie, die elke dag zichtbaar is voor leerlingen, hun ouders en onze netwerkpartners. “Wij hebben zorg voor ieder ander, vooral voor hen die het moeilijker hebben dan wijzelf en dat doen wij door volhardend te zijn in onze betrokkenheid.”

Wij zetten ons elke dag onverminderd betrokken in voor onze leerlingen, die het gezien hun vaak complexe gedrag, leerstoornis en/of psychiatrische problemen allemaal een stuk moeilijker hebben dan wijzelf. Wij gaan door waar anderen stoppen, vinden betekenis in ons werk, doen ons werk met plezier, geven net dat onsje meer en vinden ieder kind de moeite waard om ons best voor te doen. Dit alles doen wij vanuit onze gedeelde kernwaarden Kracht, Onvoorwaardelijkheid en Passie.

Onze missie ... is voor hún toekomst

Wij zijn er voor kinderen en jongeren van 4 tot 27 jaar die onze expertise in onderwijs, begeleiding en ondersteuning nodig hebben om zich goed te kunnen ontwikkelen. Wij bereiden onze leerlingen voor op een betekenisvolle toekomst in de samenleving. Daarbij richten wij ons nadrukkelijk ook op hun ouders, familie en verdere omgeving. Wij werken daarvoor ook nauw samen met onze netwerkpartners in onder meer onderwijs en jeugdhulp.

Wij bieden onze leerlingen een passend ontwikkelings- en opbrengstgericht onderwijsprogramma, dat is afgestemd op hun leefwereld. Dat doen wij in een leeromgeving die optimaal stimuleert en die leerlingen tot hun recht laat komen. Daarnaast ondersteunen wij (reguliere) scholen bij het vormgeven van passend onderwijs in diverse samenwerkingsverbanden. Wij spreken ieders talent aan, kijken vooral naar wat wél goed gaat en leren onze leerlingen om te gaan met zichzelf en anderen.

Wij doen ons werk vanuit onze kernwaarden.

Wij zetten onze kracht in voor onze leerlingen en spreken de kracht van kinderen en jongeren aan. Wij zijn er onvoorwaardelijk voor de kinderen en jongeren die ons nodig hebben en gaan door waar anderen stoppen. Dat vraagt om werken met passie, elke dag opnieuw. Hoe verschillend onze scholen en onze medewerkers ook zijn: bij Aloysius laten we onze gedeelde kernwaarden zien in ons handelen en maken dit voelbaar voor leerlingen, ouders en netwerkpartners.

Onze visie, missie en kernwaarden zijn de basis voor onze onderwijsvisie, die weer de basis is voor hoe wij als school werken. Wij bereiden leerlingen voor op een betekenisvol bestaan, als autonoom, uniek persoon die relaties kan aangaan en onderhouden, zijn talenten ontplooit en die actief meedoet in onderwijs, werk en vrije tijd, in onze steeds veranderende samenleving.

Werken vanuit onze (positieve) pedagogische opdracht

Iedere leerling is de moeite waard om elke dag ons best voor te doen. Wij vertalen onze visie, missie en kernwaarden in positief pedagogisch handelen dat herkenbaar en ‘voelbaar’ is voor onze leerlingen, hun ouders en onze netwerkpartners.

Wij zien het talent, de mogelijkheden, behoeften en kwetsbaarheden van leerlingen en begrijpen hun verhaal vanuit ecologisch perspectief. Dit betekent dat wij ervan uitgaan dat alles met elkaar verbonden is en elkaar beïnvloedt: thuis, school, vrije tijd, achtergrond, leefwereld, vrienden.

Onze scholen zijn veilige leef-, ontmoetings- en werkplaatsen waar leerlingen mogen ‘oefenen’ in sociale situaties, kansen krijgen om te leren, succeservaringen te beleven en waar ze ook fouten mogen maken. Bij ons krijgen leerlingen elke dag een nieuwe kans. Ieder mens kan zich ontwikkelen door met en van anderen te leren. Wij hebben hoge verwachtingen van onze leerlingen en zijn ons ervan bewust dat onze leerlingen juist óns veel kunnen leren.

Iedere leerling is uniek en vraagt dus om een unieke benadering. Er is niet één aanpak die standaard werkt: wij zoeken steeds opnieuw naar het best passende antwoord voor die leerling, op dat moment, in die situatie. Niet de leerling of de leerkracht staat hierbij centraal, maar de relatie en interactie tussen die twee. Steeds zoekt de leerkracht naar de juiste balans in het bieden van ruimte en structuur.

Wij focussen niet op ‘problemen’, maar kijken en handelen oplossingsgericht. Voor ons is probleemgedrag een gedrag dat slecht past in de omgeving waarin kinderen leven en leren. Is het evenwicht tussen gedrag en die omgeving verstoord, dan helpen wij dat herstellen. Hierbij vragen wij ons af: wat kunnen wij anders doen? Hoe stemmen wij ons pedagogisch handelen en ons onderwijsaanbod af op de behoeften van de leerling, kijkend naar alle bevorderende en belemmerende factoren?

Betekenisvol onderwijs: voor competente, sociale en zelfbewuste mensen

Wie het beste op zijn plek is op één van onze scholen, is bij ons van harte welkom. Wij willen dat onze leerlingen zich ontwikkelen tot competente, sociale en zelfbewuste mensen, die actief kunnen meedoen in de maatschappij. Daarom is ons onderwijs gericht op kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming.

Kwalificatie: leren wat je nodig hebt

Leerlingen ontwikkelen bij ons de kennis, vaardigheden, houding, normen en waarden die zij nodig hebben voor de voor hun best passende plek in (vervolg)onderwijs, werk of dagbesteding. Het resultaat kan een diploma zijn, maar bijvoorbeeld ook het leren van de juiste arbeidsvaardigheden. Iedere leerling heeft eigen talenten die van waarde zijn voor onze samenleving.

Onze onderwijskwaliteit is goed. Elke school zorgt voor voorspelbaar en gestructureerd klassenmanagement, effectieve instructies en een uitdagende (digitale) leeromgeving met moderne methoden en materialen, boeken en communicatiemiddelen. Onderwijsprofessionals zijn goed geïnformeerd over de meest recente wetenschappelijke inzichten over effectief en vernieuwend onderwijs. Wij bieden leerlingen inspirerend, uitdagend en betekenisvol onderwijs. We sluiten aan bij de leefwereld van leerlingen en zorgen dat zij weten wat zij waarom leren. Wij bereiden ze gericht voor op hun toekomst.

Socialisatie: leren omgaan met jezelf en de ander in de samenleving van nu en morgen

Wij maken tijd en ruimte voor de sociaal-emotionele ontwikkeling. Juist dat maakt ons speciaal.

Leren omgaan met de emoties, de gevoelens en het gedrag van jezelf en de ander: voor veel van onze leerlingen is dat extra belangrijk. Zij kunnen zich bij ons sociaal ontwikkelen in een veilige omgeving. Wij zorgen voor structuur, voorspelbaarheid en rust en zijn een goed voorbeeld voor onze leerlingen door op het goede moment de juiste dingen te doen, ook in hun ogen.

Wij bereiden leerlingen voor op actief meedoen in de samenleving van nu, met alle tradities, normen en waarden en gebruiken. Maar wij willen dat leerlingen láter ook hun verantwoordelijkheid kunnen nemen als actieve burger. Ons onderwijs richt zich daarom ook op de ontwikkeling van arbeids- en werknemersvaardigheden en 21e -eeuwse vaardigheden, zoals ICT-geletterdheid, mediawijsheid, sociale competenties en culturele sensitiviteit.

De verbinding tussen leerling, ouders, zijn omgeving en ‘school’ is cruciaal voor ontwikkeling. Wij zien ouders als gelijkwaardige partners en werken ook met netwerkpartners in onder meer jeugdhulp vanuit één gezamenlijke visie en aanpak.

Persoonsvorming: ‘mens’ worden op school

Wie ben ik, waar ben ik goed in, hoe kan ik mijn talent inzetten voor mijn ontwikkeling? Persoonsvorming gaat over ‘mens worden’.

Zelfstandigheid, creativiteit, moreel besef en empathie spelen hierbij een belangrijke rol. Hoe sta je later als volwassene in het leven en neem je je verantwoordelijkheid voor jezelf en de ander? Hoe leer je regie te nemen over je leven en de keuzes die je maakt? Daar werken wij al aan, bijvoorbeeld door leerlingen mede-eigenaar te leren zijn van hun leerproces en ontwikkeling.

Juist het unieke van iedere leerling bekrachtigen wij, rekening houdend met zijn omgeving. Wij stimuleren de autonomie en de ontwikkeling van een positief zelfbeeld en willen dat iedere leerling zichzelf de moeite waard vindt.

Planmatig en ambitiegericht werken

Onze scholen werken in samenhang aan kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming. Dat doen zij ambitiegericht. Elke school gebruikt hiervoor het 4D- model, waarin de schoolambitie leidend is.
De 4D’s staan voor data, duiden, doelen en doen. Door die cyclus planmatig te doorlopen, kunnen leerkrachten hun dagelijks handelen goed afstemmen op de onderwijsopbrengsten die de school wil realiseren voor leerlingen.
Wij delen leerlingen zo mogelijk convergent in en werken daarbij met arrangementtijd (basis, gevorderd/verdiept en intensief). In het basisarrangement krijgen leerlingen het basisaanbod. Leerlingen in een gevorderd of verdiept arrangement krijgen een verdiepingsaanbod en zij ‘compacten’ een deel van het basisaanbod. Leerlingen met een intensief arrangement krijgen de gelegenheid om meer te oefenen met de basisstof, zodat ook zij de doelen uit het basisaanbod halen. Zo werken wij aan een ononderbroken ontwikkeling van leerlingen. En verbeteren zo permanent onze onderwijskwaliteit.

Blijven(d) leren in een cultuurgestuurde organisatie

Aloysius is een cultuurgestuurde organisatie. Onze visie, missie, kernwaarden en onderwijsvisie zijn leidend voor ons handelen. Leidinggevenden sturen op die voor ons belangrijke waarden en tonen inspirerend en krachtig leiderschap.
Wij werken waardegericht aan onze kwaliteitszorg en leren samen en verbeteren onszelf continu. Wij zorgen er samen voor dat ons onderwijs en onze onderwijszorg goed zijn en blijven.

Van alle medewerkers vragen wij authenticiteit, ontwikkelingsgerichtheid en doorzettingsvermogen als kerncompetenties. Wij blijven allemaal leren en zijn ambassadeurs van de school, regio en stichting. Onze locatie werkt ambitiegericht aan de beste kansen voor onze leerlingen voor hun betekenisvolle toekomst.

Onze locatie werkt vanuit de koers en kaders van de Aloysius Stichting

Wij werken volgens de kaders zoals vastgesteld door het bestuur en volgens de beleidskaders en processen voor onderwijs, kwaliteit, HRM en bedrijfsvoering uit ons kwaliteitszorgsysteem Zo werken wij!

Sterk onderwijs voor een betekenisvolle toekomst

Alle scholen van de Aloysius Stichting werken vanuit een meerjarig strategisch beleid, de koers genaamd. Binnen de koers van 2025-2029 onderscheiden we de koersthema’s: educatief partnerschap met ouders en leerlingen, samenwerking met netwerkpartners, onderwijsconcept voor nu en straks en cultuurgestuurd werken. Aan elk thema is een koersdoel gekoppeld met focuspunten. De scholen kiezen zelf welke van die punten voor hen van toepassing zijn. In ons beleid maken we onderscheid tussen ‘de basis op orde’ en ‘sterke basis’. Voor scholen betekent de ‘basis op orde’ wat zij volgens de wet moeten doen. Scholen die een ‘sterke basis’ bieden, doen er een schepje bovenop.

Naast de basis op orde zijn de koersthema’s en koersdoelen voor 2025-2029 erop gericht om de basis van het onderwijs op orde te houden en verder te versterken en te ontwikkelen. We ontwikkelen toekomstgerichte onderwijsconcepten, bouwen aan educatief partnerschap met ouders en leerlingen, werken intensief samen met netwerkpartners en verdiepen onze cultuurgestuurde manier van werken. Bij ieder thema en doel formuleren we focuspunten.

Onderwijsconcept voor nu en straks

Elke school werkt vanuit een rijk en wereldgericht onderwijs- en ontwikkelingsconcept dat leerlingen toerust op meedoen in de wereld, nu en straks

Richting 2029 focussen we op de volgende punten:

• Leerlingen leren regie nemen over en reflecteren op hun eigen ontwikkeling;
• Leerlingen krijgen een onderwijsaanbod dat is afgestemd op hun ondersteuningsbehoeften en dat ook is afgestemd op wat nodig is in de regio;
• Leerlingen krijgen wereldgericht onderwijs;
• Leerlingen ontwikkelen binnen hun mogelijkheden goede basisvaardigheden (taal, rekenen/wiskunde, digitale geletterdheid en burgerschap);
• Leerlingen ontdekken en ontwikkelen hun talenten dankzij een rijk aanbod in de school (kunst, cultuur, sport, koken, ICT).

Cultuurgestuurd werken

Vanuit onze visie, missie, onderwijsvisie en kernwaarden werken wij vanuit de bedoeling aan steeds sterker en rijker onderwijs voor onze leerlingen

Richting 2029 focussen we op de volgende punten:

• Scholen zijn veilige oefenplaatsen waar leerlingen leren meedoen in de wereld;
• Als school en stichting houden wij onze visie, missie, onderwijsvisie en kernwaarden levend en houden wij elkaar scherp in het werken vanuit de bedoeling;
• Als professionele leer- en werkgemeenschap helpen wij elkaar om het als school en stichting ‘vanuit de bedoeling’ samen steeds beter te doen voor onze leerlingen;
• Wij verbeteren en versterken (onderwijs)praktijken met ondersteuning van onze impactteams;
• Als school en stichting dragen wij bij aan een (steeds) inclusieve(re) wereld en wij willen dat onze teams onze samenleving weerspiegelen.

Educatief partnerschap met ouders en leerlingen

Leerlingen en ouders zijn medeontwerpers van het ontwikkelingsperspectief en hebben een stem in het beleid van de school en stichting: ouders zijn actief betrokken

Richting 2029 focussen we op de volgende punten:

• Ouders voelen zich onderdeel van de schoolgemeenschap en worden geregeld uitgenodigd voor ontmoetingsmomenten;
• Ouders voelen zich goed geïnformeerd over de ontwikkeling van hun kind en over de gang van zaken op school (maatwerk);
• Leerlingen en ouders zijn actief betrokken bij het maken en volgen van het ontwikkelingsperspectief;
• Leerlingen en ouders hebben medezeggenschap in het beleid van school en stichting;
• Ouders ‘in de knel’ krijgen hulp en ondersteuning.

Samenwerking met netwerkpartners

Wij nodigen partners in opvang, onderwijs, welzijn, jeugdhulp, justitie, sport, vrije tijd en gemeenten uit om samen verantwoordelijkheid te nemen voor de optimale ontwikkelingskansen van kinderen en jongeren in onze scholen

Richting 2029 focussen we op de volgende punten:

• Samenwerken aan inclusiever onderwijs: zoveel als mogelijk thuisnabij en regulier en onderwijs voor alle jeugd, ook die met zeer complexe ondersteuningsbehoeften;
• Wij zetten in op samenwerking met jeugdhulp in de school om leerlingen en hun gezinnen goed te kunnen ondersteunen;
• Geen school laat leerlingen los voor zij een duurzame, passende vervolgplek hebben in onderwijs, werk of ‘zorg’ (nazorg);
• Wij blijven altijd herkenbaar als Aloysius in de samenwerking met onze netwerkpartners;
• Wij zijn actief in lokale, regionale en landelijke netwerken en brancheorganisaties om invloed uit te oefenen op de belangen van onze leerlingen en medewerkers.

In ons onderwijs richten we ons op de kwaliteitsgebieden onderwijsproces, veiligheid & schoolklimaat en onderwijsresultaten, die ook in het onderzoekskader van de Inspectie van het Onderwijs beschreven staan. Het onderwijskundig beleid beschrijft onze ambities voor deze kwaliteitsgebieden, op de eerste plaats om basiskwaliteit (de basis op orde) te realiseren. Daarnaast hebben we met het bestuur en op eigen initiatief ambities geformuleerd die boven de basiskwaliteit uitstijgen (sterke basis). Vanuit een professionele kwaliteitscultuur streven we ernaar om met elkaar goed onderwijs te realiseren voor een betekenisvolle toekomst van onze leerlingen.

Basis op orde

Een zorgteam stelt voor onze leerlingen een ontwikkelingsperspectief (OPP) vast. Ouders en leerlingen zijn bij de totstandkoming van het OPP betrokken. We laten ze meedenken en meebeslissen. In het document staat in ieder geval vermeld welke uitstroombestemming en welk uitstroomniveau de leerling naar verwachting zal behalen. Ook zijn de belemmerende en bevorderende factoren van de leerling in het perspectief opgenomen, vertaald naar onderwijs- en ondersteuningsbehoeften. Al onze leerlingen krijgen extra ondersteuning, en voor een aantal van hen is dat nog niet genoeg. Hun ontwikkelingsperspectief bevat dan een handelingsdeel met specifieke doelen en een aanpak, waarmee ouders hebben ingestemd. Onze leerkrachten gebruiken een leerlingvolgsysteem om (toets)informatie over de voortgang van de ontwikkeling van de leerling te verzamelen en vast te leggen. Minimaal een keer per jaar evalueert het zorgteam het ontwikkelingsperspectief om het waar nodig aan te scherpen of bij te stellen.

Onze school heeft in een schoolondersteuningsprofiel (SOP) vastgelegd welke voorzieningen zij kan bieden aan leerlingen met een extra ondersteuningsvraag. Op basis van het SOP vervullen wij onze zorgplicht.

We bereiden onze leerlingen goed voor op de afsluiting van het onderwijs aan onze school en de overgang naar een passende vervolgbestemming. Bij voortijdig schoolverlaten, informeren we de gemeente. We streven naar ambitieuze eindniveaus voor in ieder geval de basisvaardigheden en hebben een schoolnorm vastgesteld voor leerresultaten en sociale en maatschappelijke competenties. Daar zetten we de eindresultaten van onze leerlingen tegen af. Leerlingen met het uitstroomprofiel vervolgonderwijs kunnen (deel)examens doen. Naast diploma’s kunnen onze leerlingen ook certificaten halen. Schoolverlaters die uitstromen naar arbeid en dagbesteding ontvangen een overgangsdocument. Ook kunnen zij in aanmerking komen voor een schooldiploma inclusief portfolio met de behaalde resultaten.

Sterke basis

De kwaliteit van de Ortolaan is meer dan op orde. We werken samen met alle aan de leerlingen gekoppelde jeugdzorgpartners. Als vertegenwoordiger van deze partners maken het CJG, de GGD en leerplicht integraal deel uit van het overlegorgaan de commissie van begeleiding.

Het partnerschap met ouders staat hoog in het vaandel van de school en we betrekken ouders bij vele activiteiten in de school.

Onderwijs-zorg arrangementen, maatwerktrajecten, symbiose met regulier en schakelprogramma's maken integraal onderdeel van het ondersteuningsaanbod aan leerlingen.

Basis op orde

Voor de leergebieden, waaronder Nederlandse taal en rekenen/wiskunde, hebben we een onderwijsaanbod dat gebaseerd is op de landelijk vastgestelde kerndoelen. Wij maken deze kerndoelen concreet in leerlijnen, gekoppeld aan de uitstroomprofielen van onze leerlingen. Binnen leerroutes verdelen we de leerstof evenwichtig en in samenhang over de leerjaren. We zetten daarbij verschillende methodes en materialen in. Leerlingen met een uitstroomprofiel gericht op uitstroom naar mbo, arbeid of dagbesteding bieden we praktijkvorming en stage. In het uitstroomprofiel vervolgonderwijs bieden we examenprogramma’s aan om de leerlingen een diploma te laten halen. Waar nodig zoeken we hiervoor de samenwerking met andere scholen.

We gebruiken ook leerlijnen voor de overstijgende kerndoelen, die onder andere gericht zijn op het leren van sociaal gedrag. Daarnaast koppelen we ons aanbod voor burgerschap aan de kerndoelen die voor dit leergebied in ontwikkeling zijn. Ons onderwijsaanbod maakt het mogelijk om op de verschillen in niveaus en onderwijsbehoeften van onze leerlingen af te stemmen. We onderscheiden een basis- en verdiepingsaanbod volgens de principes van ambitiegericht werken, zoals beschreven bij de onderwijsvisie in hoofdstuk 3. Door de voortgang op de tussendoelen van de leerlijnen goed te monitoren, kunnen wij het perspectief van onze leerlingen plannen, volgen en waar nodig bijstellen. Zo dragen we bij aan een ononderbroken ontwikkeling van leerlingen en vergroten we hun kansen op een succes- en betekenisvolle overstap naar een vervolgbestemming.

Een deel van onze leerlingen heeft een taalachterstand, bijvoorbeeld door dyslexie of omdat Nederlands hun tweede taal is. We werken volgens protocollen voor leesproblemen/dyslexie en daarvoor ontwikkelde programma’s. Waar nodig zetten we specialisten in.

Elk jaar zorgen wij ervoor dat leerlingen voldoende onderwijstijd krijgen om zich de leerstof eigen te maken. We plannen voldoende uren op jaarbasis en zetten deze efficiënt in om de doelen voor onze leerlingen te kunnen realiseren. Wanneer een leerling vanwege psychische of lichamelijke beperkingen tijdelijk niet of niet volledig naar school kan, wijken we in overeenstemming met ouders en met instemming van de inspectie af van het minimum aantal uren onderwijstijd (de variawet). We bieden de betreffende leerling dan een op maat gemaakt onderwijsprogramma aan.

Sterke basis

We zetten de komende jaren extra in op de basisvaardigheden Taal, Rekenen en Burgerschap door het aanstellen van coördinatoren voor deze vakgebieden. Hiernaast richten we een bibliotheek in voor al onze leerlingen op locatie en is het dyslextieaanbod verbreed en verdiept.

De komende jaren zal op locatie vanuit collectiviteit extra aandacht besteed worden om in samenwerking met onze onderwijspartners de Wijnberg en zorgpartner de Mutsaersstichting verder vorm te geven.

Basis op orde

Onze leerkrachten en onderwijsondersteuners spannen zich elke schooldag in om een passend en stimulerend leerklimaat te realiseren. Ze werken vanuit een positieve pedagogische opdracht zoals beschreven bij de onderwijsvisie in hoofdstuk 3. Dat betekent dat ze hoge verwachtingen van hun leerlingen hebben. Bovendien passen ze een instructiemodel toe om de betrokkenheid en daarmee de leerprestaties van de leerlingen te verhogen. De lessen zijn doelgericht en afgestemd op de mogelijkheden van de leerlingen en hun onderwijs- en ondersteuningsbehoeften. De lestijd wordt goed benut en lessen verlopen ordelijk. De ontwikkelingsperspectieven van de leerlingen geven zichtbaar richting aan wat er in de lessen gebeurt.

Sterke basis

Teamleden worden regelmatig geconsulteerd en reflecteren op het leraar gedrag om de basiskwaliteit te bewaken. Deze gegevens zeggen iets over hoe leerlingen leren en hoe wij het onderwijs moeten aanpassen is onze basiskwaliteit. Uit het percentage leerlingen met een stoornis valt op dat zij vragen om een hoge voorspelbaarheid van antecedente aansturing en hoge voorspelbaarheid van de feedback. 

We zijn met het team trots op de groei die we hebben doorgemaakt. Deze groei is nu ook terug te zien in de kijkwijzer. 

Basis op orde

We werken voortdurend aan een ijzersterk pedagogisch klimaat. Iedereen hoort erbij! Daarbij besteden wij veel aandacht aan de ontwikkeling van sociale en maatschappelijke vaardigheden en zien we toe op naleving van de basiswaarden. We werken dagelijks met de leerlingen aan hun persoonlijke ontwikkeling. Daarvoor zetten we diverse methodieken, programma’s en modellen in.

We zorgen voor veiligheid op school, waaronder sociale veiligheid, en registreren en analyseren incidenten. We proberen pesten zoveel mogelijk te voorkomen en grijpen op tijd in als er toch gepest wordt. Onze coördinator veiligheid is aanspreekpunt voor sociale veiligheid voor leerlingen, ouders en medewerkers en coördineert de uitvoering van ons sociaal veiligheidsbeleid. Waar nodig kunnen ouders en personeel terecht bij externe vertrouwenspersonen en een onafhankelijke klachtencommissie. Al onze medewerkers zijn bekend met de meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling en de werkwijze die wij hanteren om deze code adequaat na te leven.

Een keer per jaar peilen we de veiligheidsbeleving van onze leerlingen met een vragenlijst die we aan henzelf en aan hun ouders voorleggen. We peilen ook de mening van onze medewerkers. Resultaten bespreken we in het team en communiceren we naar ouders en de Inspectie van het Onderwijs. Zo nodig nemen we maatregelen om de sociale veiligheid op de school te verbeteren.

Sterke basis

De school heeft de afgelopen jaren gewerkt aan het pedagogisch klimaat. Om leerlingen, die dit nodig hebben, te ondersteunen in hun sociale en emotionele ontwikkeling, stelt de school signaleringsplannen op. Leerlingen zijn hierin leidend en met hen wordt besproken wat ze nodig hebben bij ongewenst gedrag (ontwikkelen eigenaarschap van leerlingen). Daarnaast geeft het signaleringsplan de mentor handvatten gericht op een preventieve aanpak.

Er is sprake van een betrokken team met een professionele en kritische houding, waarbij collega’s elkaar ondersteunen en adequate feedback kunnen geven. Dit draagt mede bij aan een veilig en ondersteunend klimaat.

De school heeft de afgelopen periode gewerkt aan het pedagogisch klimaat. 

Afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in het verbeteren van het imago onder de noemer ‘Samen Sterk’. Startpunt was een verbetertraject ruim 3 jaar geleden. Zowel intern als extern hebben de medewerkers geïnvesteerd in organisatieontwikkeling. Dit heeft geleid dat we de kwalitatieve basis meer als op orde hebben, er een ambitieus team gecreëerd is, we een sterke positie hebben gekregen in de regio, het leerlingaantal sterk gestegen is met 50%, de regio verbreed. Het geheel heeft geleid dat we nog dit schooljaar, trots een aanvraag van ’Goed’ willen aanvragen bij de inspectie. Het borgen van de identiteit van de Ortolaan intern en extern zal een belangrijk aandachtspunt blijven.

Alle leerlingen hebben aan de start van elk schooljaar, of bij plaatsing op VSO De Ortolaan als dat in de loop van het schooljaar is, een startgesprek met zijn of haar mentor. Doel van dit gesprek is om relatie op te bouwen tussen de mentor, leerling en zijn of haar netwerk. Er worden daarnaast afspraken gemaakt over praktische zaken en over hoe er contact wordt gehouden tussen school en netwerk. Ouders en leerling kunnen daarbij de betrokken hulpverlener meenemen. Er wordt o.a. besproken wat er specifiek nodig is om dit schooljaar voor een leerling tot een succes te maken.  Er wordt de-escalerend gewerkt middels de methode ‘Veilig werken met kind en Jeugd’.

Alle medewerkers zijn geschoold in de methode Veilig Werken kind en jeugd. 

Om te werken aan een positief leer- en leefklimaat op school, wordt er binnen de hele school gewerkt met de TOP’s! Methode. TOP’s! - werkt aan een grondhouding die gericht is op het belonen van gewenst gedrag. Binnen het TOP’s! - lesprogramma gaan docenten en leerlingen aan de slag met sociale vaardigheden, omgaan met emoties en moreel redeneren. Leerlingen worden zo bewuster van hun eigen denken en doen en leren hier verantwoordelijkheid voor te nemen. TOP’s! - leert leerlingen dat ze in iedere situatie kunnen kiezen voor een positieve oplossing.

De TOP’s! - lessen worden binnen de hele school structureel iedere week verzorgd door getrainde mentoren via de lesmethode. Daarnaast worden de geleerde vaardigheden groepsdoorbrekend en vakoverstijgend toegepast binnen alle vakken en klassen.

Onderdeel van de TOP’s! - methode is de TOP’s! Time-out. Onze leerlingen kunnen in overleg uit de klassensituatie stappen als dat nodig is (zie document TOP’s! - time-out werkwijze).

Als er sprake is van een signaleringsplan (plan om meer zicht te krijgen op escalatie over het gedrag en afspraken om in iedere fase van escalatie te kunnen handelen) wordt er door zorg en onderwijs gewerkt aan dezelfde behandeldoelen en vindt daarover afstemming plaats.

Onze scholen werken samen met ouders, met andere scholen binnen en buiten onze stichting en met diverse partners in onderwijs, opvang, jeugdhulp, jeugdzorg, welzijn en sport en bij overheid en op de arbeidsmarkt.

We kunnen bij de Aloysius Stichting rekenen op ondersteuning van collega’s met specifieke kennis over onderwijskwaliteit, HRM, communicatie, huisvesting, ICT, financiën en bedrijfsvoering. Samen maken zij schoolambities mogelijk en zorgen zij ervoor dat wij een professionele organisatie zijn en voldoen aan wet- en regelgeving. Bovendien zijn er impactteams die landelijk werken aan kennisontwikkeling en hun expertise met de scholen delen, voor meer impact op het toekomstperspectief van leerlingen.

Onze regiodirecteur is de (bestuurlijke) spin in ’t web in het regionale netwerk en maakt zich sterk voor de strategische positionering van scholen in de regio. Samen met de scholen maakt de regiodirecteur plannen om leerlingen nu en in de toekomst zo goed mogelijk maatwerk te bieden.

Basis op orde

Onze onderwijsvisie vormt de basis van ons handelen. Dit betekent dat leerkrachten hun pedagogische en didactische aanpak afstemmen op de behoeften van de leerlingen. Door te focussen op talenten en een uitdagende leeromgeving te bieden, zorgen we ervoor dat elke leerling optimaal kan leren. Zelfreflectie is daarbij essentieel: op basis van feedback en leerlingresultaten passen we ons handelen continu aan.

Ons HRM beleid is erop gericht om de ambities van Aloysius, onze locaties en onze medewerkers op elkaar af te stemmen. We streven naar een positief werkklimaat waar betrokken en bevlogen medewerkers zelf regie nemen over hun ontwikkeling. Dit thema komt steeds terug in onze gesprekkencyclus. We leggen daarbij een directe link tussen professionalisering en de ontwikkeling van ons onderwijskundig beleid. Wat willen we bereiken in de onderwijspraktijk en welke kennis en vaardigheden hebben onze medewerkers daarvoor nodig? Voor vacatures kiezen we de beste kandidaat en streven we naar een evenredige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in de schoolleiding.

Ons professionaliseringbeleid ondersteunt de koers en ambities van onze stichting en biedt medewerkers kansen voor permanente ontplooiing en ontwikkeling. Leren is meer dan scholing. We bouwen aan professionele leergemeenschappen om met en van elkaar te leren, en verbeteren samen onze praktijk voor steeds beter onderwijs. Op de online Aloysius Academie zijn webinars en cursussen beschikbaar, er worden kennisdagen op locatie georganiseerd en scholen hebben de mogelijkheid om uit te wisselen, zoals op recente impactdagen. Onze gedragswetenschappers volgen studiedagen om up-to-date te blijven en onze leerkrachten goed te kunnen adviseren.
Via de Aloysius Werkplek hebben scholen toegang tot de vernieuwde Aloysius Academie. Hier kunnen medewerkers live trainingen combineren met online materiaal (blended learning). Het aanbod is uitgebreid met nieuwe modules, zoals onder andere over puberbrein en traumasensitief werken.

Collega’s die een pabostudie of andere opleiding volgen, kunnen rekenen op de ondersteuning van een leercoach. Zij helpen met praktische vragen, studieplanning en studie aanpak, brengen studerende collega’s met elkaar in contact en bieden mentale ondersteuning.
We verwachten van onze medewerkers flexibiliteit en resultaatgerichtheid en dat ze verantwoordelijkheid en verantwoording over hun werkzaamheden en prestaties nemen. Onze medewerkers moeten bevoegd en bekwaam zijn. In tijden van lerarentekort zoeken we actief naar oplossingen om de onderwijskwaliteit te waarborgen. We stimuleren collega’s om studies of opleidingen te volgen en nemen initiatieven om nieuwe medewerkers te werven zoals bezoekdagen voor geïnteresseerden. We streven naar aantrekkelijk werkgeverschap door een fijne, uitdagende werkomgeving te bieden en te investeren in duurzame huisvesting.

We werken samen aan steeds sterker en rijker onderwijs, vanuit onze visie, missie, kernwaarden en koers. Zo werken wij cultuurgestuurd. Deze werkwijze staat centraal tijdens leiderschapsdagen, waar onderwijskundig leiderschap het onderwerp is.

Sterke basis

Het team van de VSO Ortolaan Roermond heeft in 2018 de stap gezet om de verantwoordelijkheden laag in de organisatie te leggen en de klassenmentor de spil te laten zijn van de aan hem/haar toegewezen leerlingen. Hieromtrent is de ondersteuningsstructuur gebouwd. Dit vormt ook de basis van de ontwikkeling van een sterke kwaliteitsontwikkeling met de slogan ‘Samen Sterk’. Personeelsleden voelen zich gehoord en ervaren dat zij invloed hebben op de vormgeving van het onderwijs, de inrichting en het beleid.

Ortolaan Roermond heeft ondertussen een stabiel team en heeft de afgelopen jaren gewerkt aan een sterke kwaliteitscultuur. Er is sprake van een open en leergierige cultuur om de professionele kwaliteit te kunnen vormgeven. Het team van de school is een hecht en stabiel team. De kwaliteitscultuur van de school wordt vormgegeven door een stelsel van gesprekken met het personeel, het professionaliseringsplan, het schoolplan en het jaarplan. Het opstellen van het jaarplan gebeurt in het team. Er wordt gewerkt met een jaarplanner waarin de kwaliteitszorgkalender, interne- en externe afsprakenkalenders zijn verwerkt. Ook wordt er geïnvesteerd in eigenaarschap binnen het taakbeleid.

Op schoolniveau is dit terug te zien in een goed functionerende MR, het houden van audits, het bijwonen van kenniskringen en de samenwerking met partners. Dit dwingt onze school tot cyclisch werken en continue reflectie op eigen handelen waardoor er sprake is van kritisch kijken naar eigen processen. 

Onze scholen kunnen voor personeelszaken advies en ondersteuning krijgen van de ondersteunende dienst HRM. Er is veel aandacht voor een veilige sociale werkomgeving voor medewerkers. Situaties kunnen besproken worden met collega’s van HRM en er worden peilingen gedaan om de sociale veiligheid te monitoren. Een externe functionaris draagt bij aan de bescherming van persoonlijke gegevens en er zijn twee onafhankelijke vertrouwenspersonen beschikbaar voor ouders en medewerkers.

In ons handelen en denken benadrukken we het belang van cultuurgestuurd werken. Dit houdt in dat samenwerking binnen de organisatie gericht is op het continu versterken en verrijken van ons onderwijs, vanuit een gemeenschappelijke bedoeling. Hierbij stellen we ons voortdurend de vraag wat onze werkelijke opgave is, geïnspireerd door onze visie, missie, kernwaarden, onderwijsvisie en koers. Deze werkwijze is ook een belangrijk onderdeel van de leiderschapsdagen, waar we samen komen om ons onderwijskundig leiderschap verder te ontwikkelen. Door tijdens deze dagen intensief met elkaar te reflecteren en te werken aan leiderschapskwaliteiten, dragen we allemaal bij aan de versterking van ons onderwijs.

Basis op orde

Het kwaliteitszorgsysteem van de Aloysius Stichting waar we met onze school op aansluiten, is gebaseerd op de Kwaliteitsnorm Speciaal Onderwijs (KSO). Deze norm komt tegemoet aan de eisen van de onderwijsinspectie en voldoet aan de voorwaarden voor ISO-certificering. De KSO kent zes domeinen: Koers, Organisatie, Kernprocessen, Mensen, Partners en Resultaten.

Directie en teamleden van onze school ontwikkelen samen het beleid, onder meer door de strategische koersdoelen van de stichting naar onze schooldoelen te vertalen en uit te zetten in een meerjarenplanning. Vervolgens maken we de doelen concreet in jaarplannen. We hanteren een Plan-Do-Check-Act-verbetercyclus (PDCA), waarbinnen we samen plannen maken, ze uitvoeren, evalueren en waar nodig bijstellen. We verzamelen voortdurend data om vast te stellen of we ons werk goed doen. Periodiek gebruiken we daarvoor ook kwaliteitsinstrumenten, zoals externe en interne audits, zelfevaluaties en tevredenheidonderzoeken. Wanneer we verbeterpunten vaststellen, gaan we daar planmatig mee aan de slag.

Om gezamenlijk goed beleid te ontwikkelen, gaan we actief de dialoog aan met ouders, personeel en onze medezeggenschapsraad. Daarbij vinden we tegenspraak belangrijk. Ook onderhouden we contacten met gemeenten, samenwerkingsverbanden en andere onderwijsinstellingen binnen en buiten onze stichting. We dragen actief en soms als kartrekker bij aan initiatieven binnen lokale, regionale en landelijke netwerken en brancheorganisaties ten behoeve van de belangen van onze leerlingen en medewerkers. Samen met ketenpartners zetten we ons in voor inclusiever onderwijs.

Onze school maakt geen gebruik van sponsoring

We hebben een duidelijke overlegstructuur en voeren regelmatig gesprekken waarbij we de voortgang van onze plannen op alle niveaus en met verschillende belanghebbenden bespreken. De regiodirecteur bespreekt periodiek met de locatiedirecteur de voortgang in schooljaarplan en schoolbegroting/exploitatie. Ook leggen we verantwoording af aan ouders via onze schoolgids en nieuwsbrieven. Daarnaast zoeken we naar vormen van ‘vrolijk verantwoorden’, zoals recent op impactfestivals.

Sterke basis

Een sterke gerichtheid op samen leren. 

Er is sprake van een sterk gevoelde gezamenlijkheid in het team om het onderwijs voortdurend te verbeteren en te ontwikkelen. 

Dit vraagt ook dat teamleden kritisch naar hun eigen handelen kijken en dat gebeurt ook. Zo filmen de leerkrachten regelmatig hun eigen lessen om zo hun collega's om feedback te vragen op het eigen handelen. Dit is een voorbeeld van een open en professionele cultuur waarin kwaliteitsontwikkeling centraal staat. 

De school zet er, samen met het bestuur, op in om lesuitval zoveel mogelijk te voorkomen. Zo worden leerkrachtassistenten gestimuleerd om een lesbevoegdheid te halen, zodat zij ook zelfstandig voor de klas mogen staan als een groepsleerkracht ziek is.

De totstandkoming en uitvoering van verbeterplannen is bij verschillende medewerkers belegd. Dat maakt dat het hele team eigenaar is van de onderwijsontwikkeling. Nieuwe medewerkers worden goed begeleid en voelen zich snel thuis in het team. 

Leraren zijn eraan gewend om met elkaar in gesprek te gaan over de resultaten van leerlingen en over hun eigen handelen. Er is een open en professionele cultuur waarin kwaliteitsontwikkeling centraal staat. Leraren zijn creatief in het bedenken van effectieve en aantrekkelijke werkvormen om leerlingen bepaalde vaardigheden bij te brengen. Zij wisselen ideeën uit en leren voortdurend van elkaar.

Statutair is er bij de Aloysius Stichting sprake van een eenhoofdig college van bestuur. In de dagelijkse praktijk bestuurt de collegevoorzitter samen met vier regiodirecteuren, vier stafdirecteuren, een bestuursadviseur en een bestuurssecretariaat. Zij werken samen als uitvoerend bestuur. De regiodirecteuren hebben de strategische-bestuurlijke taak in de regionale positionering van de scholen in samenwerkingsverbanden en het netwerk van samenwerkingspartners en gemeenten. Daarbij zijn zij leidinggevende van de locatiedirecteuren van de scholen in hun regio. Op schoolniveau zijn medewerkers en ouders betrokken bij het schoolbeleid via de medezeggenschapsraden.

De ondersteunende diensten (HRM, financien & bedrijfsvoering, onderwijskwaliteit en communicatie) en de bestuursadviseurs bieden scholen ook hulp en advies bij hun kwaliteitsbeleid. Verder is er een schoolplanondersteuningsteam dat scholen bijstaat bij de totstandkoming van hun schoolplan. Vanuit de ambitie het samen steeds beter te doen voor onze leerlingen worden alle scholen cyclisch bezocht door vertegenwoordigers van een intern auditteam. In principe wordt iedere school eens per twee à drie jaar bezocht. Op verzoek van de school is een eerder tijdstip mogelijk. De onderzoeksthema’s worden deels bepaald vanuit de K(S)O, maar de school kan ook zelf een thema aandragen. Sommige scholen laten op eigen initiatief een externe instantie een audit uitvoeren.

Om tot een meerjarenplanning te komen, hebben we een kwaliteitsanalyse uitgevoerd. We hebben het beleid, zoals beschreven in hoofdstuk 5 tot en met 7, afgezet tegen onze onderwijspraktijk. Met directie en team hebben we terug- en vooruitgekeken. We zijn met elkaar nagegaan wat we de afgelopen vier jaar hebben bereikt en aan welke doelen we in de komende koersperiode in ieder geval moeten en willen gaan werken. Het betreft op de eerste plaats doelen om de basis op orde te houden of (beter) op orde te krijgen. Daarnaast zijn het doelen voor een sterke basis en de vertaling van de koersdoelen van de Aloysius stichting naar onze eigen schoolkoers. We leggen de doelen vast in een meerjarenplanning. Dat plan ligt aan de basis van onze jaarplannen, waarin we de doelen concreet uitwerken om er gericht en effectief mee aan de slag te gaan.

Bij de kwaliteitsanalyse hebben we diverse bronnen betrokken, zoals een zelfevaluatie en/of een audit, een veiligheidsmonitor en een leerlingvolgsysteem waarin de onderwijsresultaten van onze leerlingen zijn vastgelegd. Ook geven de uitkomsten van tevredenheidonderzoeken onder leerlingen, ouders en personeel ons kwaliteitsinformatie. Daarnaast bieden incidentenregistraties, ouderavonden, studiedagen en intervisiebijeenkomsten ons belangrijke input over waar we als school staan en wat we nog te doen hebben.

Uit de kwaliteitsanalyse concluderen we dat onze school de basis volledig op orde heeft. Dit wordt onderschreven door de onderwijsinspectie die in 2023 onze school heeft onderzocht en de waardering goed heeft toegekend. We hebben op alle aspecten van ons schoolbeleid basiskwaliteit weten te realiseren. Op de eerste plaats zijn we een veilige school met een stimulerend schoolklimaat.

De Ortolaan (vso) Roermond heeft een rijk onderwijsaanbod dat leerlingen goed voorbereidt op hun toekomst. Dit rijke aanbod betreft zowel de verschillende leerroutes die de school aanbiedt als de doordachte wijze waarop de school de stages organiseert. Daarnaast heeft de school veel aandacht voor doelen op het gebied van sociaal gedrag, leren leren en burgerschap. Leerlingen zijn zich bewust van hun leerdoelen op deze gebieden en kunnen zien welke vorderingen zij maken. De school biedt bovendien diverse buitenschoolse leeractiviteiten en workshops van gastdocenten en mogelijkheden tot individueel maatwerk, veelal in samenwerking met andere (reguliere) scholen in de omgeving. 

De school heeft de afgelopen jaren veel gedaan om het schoolklimaat te verbeteren met zichtbaar effect. Er is een prettig leerklimaat en de benadering van leerlingen is positief. Het team is terecht trots op dit resultaat. 

Het verbetertraject dat de school de afgelopen jaren doorliep heeft de kwaliteitscultuur van het team versterkt. Het team werkt intensief samen en de intervisie draagt bij aan een open aanspreekcultuur waarin iedereen met en van elkaar leert. Daarnaast is het team gewend om op vaste momenten in datateams de kwaliteit en resultaten van de school tegen het licht te houden en te bespreken. Waar nodig leidt dit tot aanpassingen van het onderwijs.